Hizmetlerde muhâtabı iyi tanımak, en az hizmet kadar ehemmiyetlidir. Zira isâbetli hizmet, ancak bu şekilde mümkün olabilir. Bununla birlikte hizmet ehli, insanların ayıplarını araştıran değil, ayıp ve kabahatleri setreden (örten) olmalıdır.

Hizmette bulunan kimse, hizmetteki aksaklıklarından dolayı başkalarını suçlamamalı, ayıp ve kusuru öncelikle kendinde aramalıdır. Muvaffakıyeti de kendinden değil, Rabbinden bilmelidir.

Hizmette muvaffakıyetin en esaslı anahtarı sabır ve sebattır. Hizmetin başındaki kimse, emri altındakilerden daha fazla gayretli ve aktif bir şekilde hizmete sarılmalıdır ki, örnek olabilsin.

Gönül feyzinden mahrum bir hizmet, çöle dökülen bir kova su misâlidir. Diğer bir ifadeyle kurak araziye atılan bir tohum, tarla farelerinin kursağında yok olmaya mahkûmdur. Gönülle atılan hizmet tohumları ise istikbâlin çınarlarıdır.

Yeterli bilgi ve tecrübeye sahip bulunmayan, ahlâkî ve mânevî gelişimini önemsemeyen ve işinin ehli olmayan biri, lâyık-ı vechile ciddî bir hizmet ortaya koyamaz. Arkasında hazin bir hâtıralar yığını bırakarak ölüm ufkunda kaybolur.

Hizmette muvaffak olabilmek için ilim, irfan, liyâkat, vakar, sağlam bir karakter ve şahsiyet sahibi olmak zarûrîdir. Hizmet insanı, şahsî hayatının mânevî gıdasına dikkat etmek mecbûriyetindedir. İhlâs ve istikamet, hizmet ehlinin iki vazgeçilmez vasfı olmalıdır.

Hizmet, Cenâb-ı Hakk’ın kullarından talep ettiği içtimâî bir kulluk vazifesidir. Bir mü’minin hayatı, hizmet ve tebliğ hayatı olmalıdır. Semâ ile toprak arasında bulunan insan; kendisini ölümsüz bir âleme çıkaracak, hizmetle müzeyyen bir menfez bulmalıdır.

Hizmet; bir taraftan başkalarına faydalı olmaya vesile olurken, diğer taraftan da gayret ve ihlâsları nisbetinde hizmet edenlerin yücelip yükselmelerini sağlar. Böylece belki de kendilerine isâbet eden fayda, hizmetlerinde bulundukları kişilerden daha ziyadedir.

Merhametli mü’min; her sahadaki hizmetini sevgi ve şefkat ile yapmasını bilen, ümit ve îman kaynağıdır. Zira hizmet, gönülleri ilâhî zirvelere ulaştıracak müstesnâ ve ulvî bir basamaktır. Hizmet rûhuna ve şuuruna sahip mü’min, hizmet vasıta ve fırsatlarını bulmasını bilir.

İnsanı hizmetlere koşturan ve onun zevkle îfâ edilmesini sağlayan, gönüllerdeki aşk, şevk ve heyecandır. Allâh’ın Kitâbı’nı ve Rasûlullâh’ın sünnetini hayatımıza tatbik edebilmek için, hakkı tebliğ ve halka hizmet vazifesinin gönlümüzde bir sevda hâline gelmesi zarûrîdir.